رشيد الدين فضل الله همدانى

مقدمه 11

اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى )

بنابراين دلايل مىتوان گفت كه تاريخ كتابت بايد در دهه‌هاى اوّل قرن هشتم باشد . زيرا مثلا به صراحت تاريخ 709 ه ق ، [ در ورق‌هاى 100 و 122 ، 130 متن ] و تاريخهاى نزديك به آن در چند جاى ديگر نسخه به تكرار آمده است . مؤلّف يا مصنّف : « فضل اللّه بن ابى الخير ابن عالى المشتهر بالرّشيد الطّبيب » است كه تقريبا در حدود هشتاد سالگى ( 638 تا 645 - 718 ه ق / 1240 تا 1247 - 1318 م ) مقتول شد و لفظ « طاب ثراه » ، ماده تاريخى است كه جلال الدين عقيقى دربارهء واقعه گفته است : رشيد ملّت و دين چون برفت از عالم * نوشت منشى تاريخ او كه : « طاب ثراه » مصنّف بارها و به تكرار به همين ترتيب نام و لقب و كنيت خود و پدران خود را در لابلاى اوراق كتاب آورده است ، مانند : « امّا بعد چنين گويد محرّر اين رساله ضعيف‌ترين بندگان حقّ تعالى و محتاج‌ترين به رحمت و مغفرت او عزّ و علا فضل اللّه بن ابى الخير بن عالى المشتهر بالرّشيد الطّبيب ختم اللّه بالحسنى كه در تاريخ اوايل جمادى الاولى سنة تسع و سبعمائة در حدود همدان يكى از اكابر افاضل عصر در مرّ الطّريق سؤال كرد كه حقّ تعالى در قرآن مجيد در حقّ كفّار فرمود . . . » . آغاز نسخه : در آغاز نسخه ظاهرا چند ورق افتادگى وجود دارد ( مطابق شمارهء اوراق ) ، و از ورق سوم به بعد ، اوراق درست است امّا بعضى از الفاظ به سختى خوانده مىشود و حتّى محو شده است ، لذا بر سبيل اسناد ببايد گفت كه از همان ورق پوسيده اين گونه آغاز مىگردد : من جناب المخدوم الاعظم سر اللّه فى العالم المؤيّد بالرّوح القدس و العلم اللدنّى المختصّ بالفيض الالهى و الفضل الربّانى ، ظل اللّه فى العالم البشرىّ و خليفته فى النّوع الانسى ، فضل اللّه بن ابى الخير بن عالى اعلى اللّه كلمته و بشر على رءوس العباد رأفته و مرحمته به حق الحقّ اقبله ان يتفضل بابطال شبه الباطنية و الكشف عن تموّهات التناسخيّة و